Jan Tadeusz Stanisławski

Pievieno šai personai bildi!
Dzimšanas datums:
26.01.1936
Miršanas datums:
21.04.2007
Kategorijas:
Aktieris, Satīriķis, humorists, feļetonists
Tautība:
 polis
Kapsēta:
Warschau, Powązki-Friedhof

Jan Tadeusz Stanisławski (ur. 26 stycznia 1936 we Włodzimierzu Wołyńskim, zm. 21 kwietnia 2007 w Warszawie) – polski satyryk, radiowiec, aktor i autor tekstów piosenek.

Drugiego imienia Tadeusz zaczął używać dla odróżnienia od filologa Jana Stanisławskiego, autora popularnego słownika polsko-angielskiego.

Urodził się w rodzinie nauczycielskiej. Studiował ekonomię i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim.

W 1957 był współzałożycielem i członkiem pierwszej ekipy aktorskiej kabaretu Stodoła (działającego przy Politechnice Warszawskiej), gdzie debiutował także jako reżyser. Współpracował również z STS-em (od 1962), współtworzył efemeryczny kabaret "Jamnik – pies cynicki" na Uniwersytecie Warszawskim. Występował w kabaretach "Pod Egidą" i w telewizyjnych programach Olgi Lipińskiej (Gallux Show, Właśnie leci kabarecik, Kabaret Olgi Lipińskiej). Pracę z Lipińską wspominał:

Moje spory z Olgą miały zawsze podłoże światopoglądowe; a światopogląd miałem prosty: dialogi, monologi – proszę bardzo! Ale jak zbiorowe tańce – to mnie nie ma, chyba że daleko, daleko z tyłu! Olga, acz niechętnie, godziła się na to, ale w ferworze nagrania zapominała. I oto gdy już, już "witałem się z gąską", mordercza choreografia dobiegała końca, gdy robiłem wszystko, aby pomiędzy mną a okiem kamery stale istniał jakiś obiekt – nagle urywało się, a z szaf głośnikowych miast playbacku walił się na mnie grom: "Stop!!!... Jasiek! Do jasnej cholery przestań mi chować się za Śleszyńską, od nowa!!!"

W latach 60. zajmował się także chałupniczym malowaniem tkanin, produkcją zasłon i makat, zdobył nawet państwowe uprawnienia w tym zakresie. Był to sposób na powiększenie dochodów z pracy estradowej.

Wielką popularnością cieszył się w latach 70. XX wieku cykl "wykładów" radiowych z "mniemanologii stosowanej" pt. "O wyższości Świąt Wielkiej Nocy nad Świętami Bożego Narodzenia", a także telewizyjny cykl etiud "Zezem" w reżyserii Janusza Zaorskiego. W swoich felietonach-gawędach Stanisławski obnażał wady narodowe, bezlitośnie wyśmiewał brak kultury, poczucia humoru, alkoholizm i powszechną korupcję.

Po wprowadzeniu stanu wojennego i delegalizacji "Solidarności" nie mógł znaleźć sobie w kraju miejsca. Wyjechał do Chicago, największego skupiska Polonii w USA, gdzie występował na estradzie, w polonijnym radiu i telewizji, wraz z Piotrem K. Domaradzkim i kilkoma innymi osobami wydawał tygodnik "7 dni", prowadził kawiarnię "U Profesora". W tamtym okresie nawiązał współpracę z "Dziennikiem Związkowym", gdzie co tydzień zamieszczał swe felietony, a po powrocie do kraju kontynuował je w cyklu "Z Powiśla do Jackowa", a następnie "Z Mokotowa do Jackowa". Ta współpraca trwała do śmierci. W 2007 roku jego felietony zamieszczał również Najwyższy CZAS!.

Eksternistyczny egzamin aktorski zdał za trzecim podejściem, w 1967. Przed kamerą pierwszy raz stanął w maju 1959, zaproszony przez Andrzeja Munka do zagrania roli zastępowego drużyny skautów w "Zezowatym szczęściu". Zagrał około dwudziestu (głównie epizodycznych) ról w polskich filmach i serialach telewizyjnych (m.in. w "Czterdziestolatku" Jerzego Gruzy).

Był autorem tekstów takich szlagierów jak:

  • Orkiestry dęte (muz. Urszula Rzeczkowska, z repertuaru Haliny Kunickiej)
  • Cała sala śpiewa z nami (muz. Urszula Rzeczkowska, z repertuaru Jerzego Połomskiego)
  • Na deptaku w Ciechocinku (muz. Urszula Rzeczkowska, z repertuaru Danuty Rinn)
  • Kochaj mnie tak jak ja ciebie (muz. Urszula Rzeczkowska, z repertuaru Ewy Śnieżanki)
  • Czterdzieści lat minęło (muz. Jerzy Matuszkiewicz, z repertuaru Andrzeja Rosiewicza)

Mieszkał w Warszawie, chociaż wiele lat spędził w Gostyninie.

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.

Nagrody i odznaczenia

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2003
  • Srebrny Krzyż Zasługi – 1979
  • Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" – 2007

Książki

  • Mniemanologia stosowana: krótki kurs z wypisami, Wydawnictwo Zebra, Warszawa, 1991, ISBN 83-85076-10-7
  • Zezem, Wydawnictwo Rosner i Wspólnicy, Warszawa, 2004, ISBN 83-89217-49-X

Filmografia

Filmy

  • 1960 – Mąż swojej żony
  • 1960 – Ostrożnie Yeti
  • 1960 – Zezowate szczęście
  • 1971 – Milion za Laurę
  • 1984 – Miłość z listy przebojów
  • 1985 – C.K. Dezerterzy
  • 1986 – Komediantka
  • 1986 – Lucyna
  • 1992 – La Petite Apocalypse
  • 1993 – Dwa księżyce

Seriale

  • 1974 – Czterdziestolatek mgr Kulesza (odcinek 7)
  • 1975 – Trzecia granica (odcinek 8)
  • 1976 – Zaklęty dwór (odcinek 6)
  • 1976 – Zezem
  • 1981 – Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy − zdun Franciszek Grzechowiak (odcinek 8)
  • 1982 – Życie Kamila Kuranta
  • 1987 – Komediantka − sufler Dobek
  • 1999-2000 – Trędowata
  • 1999-2001 – Graczykowie
  • 2001-2002 – Graczykowie, czyli Buła i spóła
  • 2003 – Plebania (odcinek 312)

Piosenki

  • "A + B" (słowa Jonasz Kofta)

 

Avoti: wikipedia.org

Nav pesaistītu vietu

    loading...

        Saiknes

        Saistītās personas vārdsSaitesDzimšanas datumsMiršanas datumsApraksts
        1Andrzej MunkAndrzej MunkPaziņa16.10.192120.09.1961

        Nav norādīti notikumi

        Birkas